Concerten - Masterclasses - Documentaires - Natuur - Lezingen

Internationaal Kamermuziekfestival Schiermonnikoog

Stichting Internationaal Kamermuziekfestival Schiermonnikoog

ANBI

Naam van de instelling

Stichting Internationaal Kamermuziekfestival Schiermonnikoog

Fiscaal nummer

 8105.89.655

Contactgegevens

info@schiermonnikoogfestival.nl

Postbus 59

1400 AB BUSSUM

T: 0651279297

Doelstelling

Het verbreiden van kamermuziek in de breedste zin des woords en voorts al hetgeen met een en ander rechtsreeks of zijdelings verband houdt of daartoe bevorderlijk kan zijn, alles in de ruimste zin des woords.

Beleidsplan en activiteiten

1 Achtergronden

Internationaal Kamermuziekfestival Schiermonnikoog
Het Internationaal Kamermuziekfestival Schiermonnikoog is een kwalitatief hoogwaardig zesdaags (belevings)festival dat muziek combineert met natuur. Zo’n 60 nationale en internationale musici komen jaarlijks in de eerste week van oktober naar het eiland om daar in alle rust en bijzondere eilandsfeer uitvoeringen te geven. De intimiteit van het eiland, de unieke natuurbeleving en de intimiteit van kamermuziek versterken elkaar en maken zo het festival uniek. Het festival kent naast de reguliere avondconcerten ook onderdelen als natuurexcursies, muziekdocumentaires, buitenconcerten, masterclasses, bijzondere ontmoetingen met minder bekende instrumenten, lezingen en ‘Ode aan de Wadden’: een concert op de veerboot. Het festival verrast en prikkelt. De publieke belangstelling voor het festival is groot. Tot nu toe waren de avondconcerten van alle edities uitverkocht. Het festival brengt ook kunst naar het eiland. Zo waren er al soundscapes te beluisteren, maakte Florentijn Hofman het kunstwerk ‘3 aangespoelde concertvleugels’ en realiseerde de Franse kunstenaar Daniel Graffin een vliegerproject bij Paal 5.

Festival Jong Talent
Het Festival Jong Talent is een spin off van het Internationaal Kamermuziekfestival Schiermonnikoog. Het Internationaal Kamermuziekfestival Schiermonnikoog in oktober organiseert al 14 jaar lang als programmaonderdeel masterclasses o.l.v. de vermaarde mezzosopraan Jard van Nes. Meer dan 100 studenten maakten al gebruik van deze unieke mogelijkheid om verder te groeien. Op basis van deze, over de jaren opgebouwde, ervaring is het inzicht ontstaan dat op het eiland kwalitatief grotere vorderingen worden gerealiseerd dan elders. Dat wordt mede veroorzaakt door de unieke atmosfeer (en natuurbeleving) op het eiland. Ver weg van alle drukte zijn de deelnemers in staat zich volledig te richten op hun studie. Het Festival nam zich voor om meer jonge toptalenten deze unieke mogelijkheid te bieden. Door de beperkte ruimte is er geen mogelijkheid om deze activiteit in oktober uit te breiden. Het Festival besloot daarom in 2012 onder de naam Festival Jong Talent een geheel eigen plek in het jaar te creëren voor jong toptalent.

Onder leiding van 4 vermaarde masters: Nobuko Imai (altviool), Jan Wijn (piano), Philippe Graffin (viool) en Jeroen Reuling (cello), komen meer dan 40 jonge toptalenten van over de hele wereld naar Schiermonnikoog. Zij verblijven 6 dagen op het eiland. Deze groep krijgt naast de masterclasses een interessant randprogramma aangeboden. Hierin komen onderwerpen aan bod als het optimaliseren van de mentale en fysieke gesteldheid. De medisch adviseur van het Koninklijk Concertgebouworkest (gespecialiseerd in klachten voortkomend uit deze beroepspraktijk) houdt spreekuur. Fysiotherapeuten en Alexandertechniek-therapeuten begeleiden de deelnemers. Elke ochtend start met yoga. Ook kunnen de talenten gebruik maken van professionele portretfotografen. Elke dag voeren de deelnemers, gecoacht door de masters, middag- en avondconcerten uit. Van deze concerten worden door studenten van het Tonmeister Institute Berlin opnamen gemaakt en livestreams op het internet gezet. De avondconcerten worden uitgezonden op Radio 4.

Het Festival Jong Talent werkt inmiddels samen met de Academie van het Koninklijk Concertgebouworkest, de Muziekkapel Koningin Elisabeth in Brussel en het Prinses Christina Concours. Het festival biedt ook een podium aan prijswinnaars en finalisten van o.a. het Grachtenfestival concours, Liszt concours, Dutch Classical Talent Award, Young Pianist Foundation en het Oskar Back concours. Deze partijen vullen naast de masterclassdeelnemers het concertprogramma in. Gelijk aan het moederfestival in oktober bevat het programma in maart ook natuurexcursies, sterrenwandelingen, muziekdocumentaires en lezingen.

Het Festival Jong Talent is na 4 edities tot een volwaardige activiteit uitgegroeid en geeft jonge topmusici een unieke mogelijkheid om professioneel te groeien. Dit festival werd naast de publieksinkomsten tot nu toe mede mogelijk gemaakt door een tweejarige subsidie van o.a. het Fonds Podiumkunsten, Prins Bernhard Cultuurfonds en Cultuurfonds Bank Nederlandse Gemeente.

2 Programmeringsprofiel

Artistieke visie
Het Internationaal Kamermuziekfestival Schiermonnikoog arrangeert muzikale ontmoetingen op een unieke plek. Een compacte plek, die de kracht is achter het festival. De intimiteit van het eiland versterkt de intimiteit van kamermuziek. Zes dagen lang sluiten publiek en artiesten zich in onderlinge verbondenheid op in een cocon waar alle zintuigen worden geprikkeld. Het beeld van de natuur als leidsman van de kunsten geldt hier dus bij uitstek: de natuur, de zilte wind, de zee, de stilte die slechts wordt onderbroken door vogels, alles brengt het publiek dichter bij de muziek.

Het artistieke programma omvat steeds kamermuziek van het hoogste niveau, geconcentreerd op, maar zeker niet beperkt tot, de Romantische periode. Binnen een gekozen jaarthema blijft er ruimte voor de uitgenodigde musici om met het publiek te delen waar ze op dat moment het meest intensief mee bezig zijn. Orthodoxie is de programmering dan ook vreemd, het gaat om de allesomvattende luisterervaring. Een deel van het programma wordt bezet met vooraanstaande ensembles die naar Schiermonnikoog worden gehaald. Voor andere concerten worden individuele musici uitgenodigd om in het Waddengebied op basis van muzikale ‘blind dates’ hun programma’s voor te bereiden. Ervaring leert dat deze karakteristieke aanpak garant staat voor spannende verrassingen. Zo krijgt elk concert de lading van een première.

Jong talent is nadrukkelijk op het eiland aanwezig. Elk jaar krijgen talenten van bijvoorbeeld de Muziekkapel Koningin Elisabeth of het Prinses Christina Concours een plek in de programmering en treden solistisch op. Enkele artiesten en ensembles die zich de afgelopen festivals kwamen laven aan de natuur, de stilte en het aandachtige publiek van Schiermonnikoog (en dat hopelijk nog vele jaren zullen doen) zijn Nobuko Imai, Abdel Rachman El Bacha, Christianne Stotijn, Quirine Viersen, Bart Schneeman, Emmy Verhey, André Heuvelman, Floris Mijnders, Philippe Graffin, Peter Brunt, Jacob ter Veldhuis, het Aurelia Saxofoon Kwartet, het Danel Kwartet, en het Lipkind strijkkwartet, Dudok kwartet, het Nieuw Amsterdams Klarinet Kwartet. Het Festival heeft een bescheiden reputatie op het gebied van nieuwe composities. Al meerder keren gaf het Festival een componist opdracht tot het schrijven van een compositie waarvan de wereldpremière plaatsvond op Schiermonnikoog. Componisten als Vitautas Barkauskas, Fant de Kanter, Jacob ter Veldhuis en Hanna Kulenty werden in de gelegenheid gesteld om het bestaande muziekrepertoire aan te vullen.

3 Programmaonderdelen

Het festival is duidelijk meer dan de som der delen. De aantrekkingskracht van het festival is de combinatie van de unieke eilandsfeer en natuur van Schiermonnikoog met een onderscheidende programmering verspreid over diverse programmaonderdelen. De kracht van het festival is de totale beleving die de bezoeker ervaart. De bezoeker wordt voortdurend verrast en geprikkeld. Naast de reguliere concerten zijn er de volgende programmaonderdelen:

Natuurexcursies
Elke ochtend begint de festivaldag met een natuurexcursie. Deze excursies hebben als onderwerp o.a. : paddenstoelen, vogels, schelpen, de stilte en strandvondsten.

Muziekdocumentaires
In samenwerking met IDFA worden muziekdocs vertoond. Deze documentaires stellen ons in staat om de muziekbeleving van de festivalbezoeker te verdiepen.

Publiek ontmoet…
Een bijzonder instrument dat in de regel minder aandacht krijgt wordt centraal gesteld. Zo hebben o.a. Jörgen van Rijen (trombone), Erik Bosgraaf (blokfluit), Ramon Lormans (marimba), Maarten van der Valk (slagwerk) en Bram van Sambeek (fagot) in dit onderdeel hun opwachting gemaakt. Maar ook Jacob ter Veldhuis gaf het publiek een inzicht in de wijze waarop hij componeert.

Openbare masterclasses
Onder de bezielende leiding van mezzosopraan Jard van Nes (oktober) wordt een masterclass zang gegeven. Het publiek kan de hele week het vocale opbouwwerk volgen. De klas wordt op de slotdag van het festival afgesloten met een slotconcert. Tijdens het Festival Jong Talent (maart) staat het festival in het teken van de masterclasses viool (Philippe Graffin), altviool (Nobuko Imai), piano (Jan Wijn) en cello (Jeroen Reuling).

‘Wereldmuziek’
De woensdagavond is gereserveerd voor een ‘niet-klassiek’ concert. Zo trad in 2014 Carel Kraayenhof op en in 2015 de zanggroep ‘Frommermann’. Maar ook het sextet van Roby Lacatos deed het eiland aan, net als ‘Fuera’ met o.a. contrabassist Renaud Garcia Fons en het gelegenheidstrio Ernst Reijseger (cello), Jesse van Ruller (elektrisch gitaar) en Erik Vaarzon Morel (gitaar).

Lezingen
Dit programmaonderdeel wordt ingezet om het festivalthema te verdiepen. In 2014 kwam Jan Brokken met zijn lezing ‘Baltische zielen’ naar Schiermonnikoog om het thema ‘Exiles in perspectief te plaatsen. In 2015 wist Lucas Bunge een volle zaal te boeien met zijn lezing over ‘De brieven van Mozart’.

Buitenconcert(je)
In de regel is het weer in de eerste week van oktober zeer aangenaam op het eiland. Om de combinatie natuur en muziek intens te beleven, organiseert het festival verrassingsconcertjes in de buitenlucht. Meestal met de minder kwetsbare instrumenten, zoals blaasinstrumenten. Zo speelde trompettist André Heuvelman in de duinen, gaf klarinettist Harmen de Boer een mini recital in het bos, speelde hoornist Martin van de Merwe bekende hoornpartijen op een open plek en trad hoboïst Bram Kreeftmeijer op vanaf een eilandje in de Berkenplas.

4 Publieksbereik

De publieke belangstelling voor beide festivals is groot. De ambitie is om een landelijk bereik te blijven realiseren en verder uit te bouwen. De geografische verdeling van de bezoekers ziet er anno 2015 als volgt uit (bron – VVV Schiermonnikoog):

Noord        37%
(Groningen, Friesland, Drenthe, Overijssel, Schiermonnikoog)

Midden      39%
(Noord Holland, Utrecht, Gelderland, Flevoland)

Zuid           18%
(Zuid Holland, Brabant, Zeeland, Limburg)

Buitenland   6%

In 2015 noteerde het festival 8.400 bezoeken.

 

Bestuurssamenstelling
Jacob Kohnstamm, – voorzitter  (Voorzitter CPB)
Gert Jan Hogeweg – penningmeester (Ethical officer ECB)
Tamar Brüggemann – secretaris (Zakelijk directeur Holland Baroque Ensemble)

Bestuursleden zijn onbezoldigd.

Directie
Jeroen Reuling – artistiek leider
Georges Mutsaerts – zakelijk leider

Comité van Aanbeveling
Jacqueline Cramer – hoogleraar Universiteit Utrecht, voormalig minister van VROM
Walter Etty – vennoot/adviseur AEF
Thierry Fischer - artistiek leider van het Utah Symphony Orchestra (VS), voormalig chef-dirigent BBC National Orchestra of Wales
Marc van den Tweel – algemeen directeur Natuurmonumenten
Hans Hierck – voormalig directeur Het Gelders Orkest, oud-zendercoördinator Radio 4
Jan Willem Loot – voorheen algemeen directeur Koninklijk Concertgebouw Orkest
Geert Mak – auteur
Lawrence Renes – chef-dirigent en artistiek leider van de Koninklijke Zweedse Opera in Stockholm
Hilbert de Vries – programmacoördinator culturele commissie Schiermonnikoog

Financiële verantwoording (2014)
Jaarverslag Stichting Internationaal Kamermuziekfestival Schiermonnikoog (2014)
Jaarverslag Stichting Vrienden van het Internationaal Kamermuziekfestival Schiermonnikoog (2014)