Festival 2012

Van 29 september t/m 4 oktober 2012

DEBUSSY'S UNIVERSUM

 

‘Ik probeer iets “anders” te scheppen – op een of andere manier – werkelijkheden.’ (Debussy aan uitgever Jacques Durand, 1908)

 

De muziek van Claude Debussy laat zich moeilijk vangen. Impressionisme zeggen sommigen, maar de componist verafschuwde die term uit de schilderkunst, in elk geval voor zijn eigen muziek. Maar die bijna zintuiglijke klanken dan, die wolken van kleur en harmonie, die andere werkelijkheden? Het Internationaal Kamermuziekfestival Schiermonnikoog 2012 nodigt u uit op een speurtocht in Debussy’s universum, waar het antwoord zich misschien wel vanzelf aandient.

 

Debussy’s componistengenie kwam pas laat tot bloei. Op het conservatorium viel een gedroomde carrière als pianovirtuoos in duigen, gevolgd door lange, moeilijke jaren van zoeken en reizen. Het geld om te overleven kwam van de zangklassen die hij begeleidde, tot hij dankzij een Prix de Rome twee jaar in de Eeuwige Stad kon gaan werken. Keurig voldeed hij aan de eis om nieuw werk naar Parijs te sturen, maar nog veel belangrijker waren de indrukken en contacten die hij opdeed met beeldend kunstenaars, te beginnen met de directeur van de Franse Academie in de Villa Medici, de schilder Ernest Hébert.

 

Terug in Parijs raak Debussy in de ban van de symbolisten, met wie hij aanvankelijk een vurige passie deelde voor de muziek van Wagner. Hij bezocht zelfs tot twee maal Bayreuth, waar het besef doordrong dat voor hem een andere weg open lag, enerzijds verleid door de exotische klanken van de Parijse Wereldtentoonstelling van 1889, anderzijds door zijn herontdekking van het barokke Franse muzikale erfgoed, en dan vooral de miskende muziek van Rameau.

 

Debussy’s kring leest als een  artistiek who is who van het begin van de 20^ste eeuw. Er zijn de auteurs Mallarmé, Louÿs en Maeterlinck, en beeldend kunstenaars als Monet (die hij bijzonder waardeerde), Claudel, Munch en de rage voor Japanse prenten van Hokusai. Er is Debussy’s band met de choreograaf Nijinski en Diaghilev en hun Ballets Russes, waar Stravinski zijn vaste plek had. Dan is er de eindeloze stroom musici, allereerst de club rond César Francks compositieklas, onder aanvoering van D’Indy, waar Debussy in contact kwam met Ravel, Grieg, Russen als Tsjaikovski van een generatie eerder, maar evengoed met Bach. En tot slot is er een kleine groep intimi, onder wie de violist Ysaÿe, aan wie we de première van het Strijkkwartet danken, Chausson die financiële en morele steun bood, en Fauré die hem een baan bezorgde aan het Parijse conservatorium, waar hij zijn grootste vertrouweling, de componist André Caplet ontmoette.

 

Al die figuren bevolken Debussy’s universum, en vrijwel allemaal vinden ze hun plek in dit festival. Kom genieten van klassiekers als Debussy’s eigen Prélude à l’après-midi d’un faun en het even bizarre als innovatieve Pierrot lunaire van Schoenberg (de link met Wenen en de latere 20^ste eeuw), maar zeker ook van nauwelijks gekende pareltjes als de kamermuziek van François Couperin, het pianokwartet van Franck-adept Guillaume Lekeu of de muziek van de levende Litouwse componist Barkauskas.

Schiermonnikoog wacht op u met ontelbaar veel nieuwe impressies.